Hoe lang moet je lithium gebruiken, wil je er baat bij hebben?

Voor de behandeling van een manie kan lithium binnen enkele dagen helpen. Lithium wordt vooral gebruikt om manieën en depressies te voorkomen. Bij sommige mensen komen direct nooit meer manieën of depressies voor, bij anderen doven de stemmingwisselingen geleidelijker uit.

Hoe wordt een bipolaire stoornis vastgesteld?

Doorgaans stelt men zo’n diagnose door zorgvuldig met jou en met eventuele anderen (familieleden of andere betrokkenen) na te gaan hoe je stemming in de loop van de jaren is verlopen. Hebben zich manische perioden voorgedaan? Hoe lang duurden die? Welke symptomen vertoonde je toen? Hebben zich depressieve perioden voorgedaan? Komt een bipolaire stoornis ook in de familie voor? Deze en tal van andere vragen worden geïnventariseerd. Om een bipolaire stoornis vast te stellen is het in elk geval nodig dat zich ooit een (hypo)manie heeft voorgedaan.

Kunnen ondanks lithiumgebruik psychoses ontstaan?

Lithium kan het risico op een manische of een depressieve episode flink verkleinen. Het biedt echter niet voor iedereen honderd procent bescherming. Het kan dus voorkomen dat lithium  onvoldoende effectief is en dat toch een manie, depressie of zelfs een psychose ontstaat.  

Het gaat al dertig jaar goed met mij. Is het nodig lithium te blijven slikken? Ik heb overigens geen last van het gebruik van lithium, maar gebruik het liefst zo min mogelijk medicatie.

De vraag of het nog nodig is om lithium te blijven gebruiken, rijst vroeg of laat bij iedereen. Probeer dan een goede afweging te maken tussen voordelen, nadelen en risico’s. Hoe goed heeft het gewerkt? Hoeveel last heb je van het medicijn? Hoe vervelend vind je het om een medicijn te slikken? Zijn er complicaties? Hoe groot schat je de kans in dat je weer manisch of depressief wordt? Hoe vervelend zou het zijn om manisch te worden, wat zijn daarvan de consequenties? Oftewel: wat heb je te verliezen?
Voor iedereen pakt die afweging anders uit. Dat kun je het beste bespreken met de psychiater bij wie je in behandeling bent. Om dit op een rij te zetten is ook een keuzehulp ontwikkeld.

[linkje aanbrengen onder ‘keuzehulp’]

Heeft het zin om tijdelijk je lithium te verhogen als het een tijdje minder met je gaat?

Soms kan een hoge lithiumspiegel net een extra effect geven. Dit kan nodig zijn bij een toename van manische of depressieve klachten. Je moet dat echter altijd alleen maar doen na overleg met je behandelend arts. Deze kan inschatten of het verstandig is de dosis te verhogen en met hoeveel dat eventueel kan. Bij een verhoging van de dosis kan de lithiumspiegel ook te hoog uitkomen. Daarom is het verstandig de lithiumspiegel na de verhoging extra te controleren. Laat dus bloed prikken om zeker te weten dat de spiegel niet te hoog is.

Ik heb een bipolaire stoornis en heb veel baat bij lithium. Ik herken bij mijn zoon verschijnselen die in die richting wijzen. Hij is onder behandeling van een psychiater, maar wil geen lithium. Hoe kan ik hem overhalen dat wel te doen?

Een bipolaire stoornis is vaak erfelijk. Ook het effect van medicijnen wordt vaak overgedragen. Dat je er zo goed op reageert, maakt de kans dat je zoon er baat bij heeft groter. Misschien vindt je zoon dat een goed  argument. Het is wel belangrijk dat hij geheel achter het gebruik van lithium staat. Dan zal hij ook nauwkeuriger zijn in het gebruik van lithium en helpt het waarschijnlijk ook beter.

Helpt lithium ook bij een depressie?

Lithium kan helpen als de depressie voorkomt in het kader van een bipolaire stoornis. Bij een (niet-bipolaire) unipolaire depressie wordt soms ook lithium voorgeschreven als een antidepressivum alleen niet het gewenste effect heeft.

Waarvoor wordt lithium gebruikt?

Lithium wordt vooral gebruikt om de stemming te stabiliseren en wordt daarom voorgeschreven bij een manisch-depressieve stoornis. Tegenwoordig wordt dit meestal bipolaire stoornis genoemd. Het kan een manie en een bipolaire depressie bestrijden en het kan voorkomen dat een manie of bipolaire depressie optreedt. Ook kan lithium worden toegevoegd aan antidepressiva om een depressie te behandelen. Een enkele keer wordt lithium ook ingezet bij stemmingswisselingen die zijn ontstaan door hersenbeschadigingen. Verder wordt lithium weleens voorgeschreven aan patiënten met clusterhoofdpijn.